Chromium Nedir? (Chromium Tabanlı Tarayıcılar)

Chromium Nedir? (Chromium Tabanlı Tarayıcılar)

Chromium, Chromium Authors topluluğu ve diğer bazı şirketler tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir web tarayıcısı projesidir. Geliştiricilere göre Chromium, kullanıcılara hızlı, güvenli ve güvenilir İnternet erişiminin yanı sıra web uygulamaları için uygun bir platform sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu yazı, Chromium Nedir? sorgusuna dair sonuçların kapsamlı bir derlemesidir. 

Chromium Nedir? Doğuşu ve Gelişimi

Web tarayıcısının geliştirilmesine 25 Temmuz 2008’de başlandı. 1 Eylül 2008’de resmi Google blogunda Sandar Pichai ve Linus Upson Google Chrome tarayıcısını duyurdu. Ertesi gün, tarayıcının Google’dan ilk genel beta sürümü yayınlandı ve tarayıcı kodunun çoğu yayınlandı, temelde isteğe bağlı bir BSD lisansı ve diğerlerinin altında lisanslandı. Proje, Chromium olarak adlandırıldı.

Google geliştiricileri, açık ve ücretsiz Chromium projesinin oluşturulmasını Mozilla ve WebKit’in İnternet ve web teknolojilerini geliştirmelerine yardımcı olma, geliştiricilere kendi projelerini oluşturmaları ve geliştirmeleri için uygun bir platform sağlamanın yanı sıra topluluk tarafından kendi ürünlerini test etme yeteneği sağlama isteği olarak açıkladı.

Toplulukla etkileşim kurmak için Google, bir dizi hizmet oluşturdu: tartışma grupları, yardım forumları, resmi proje blogu ve bir hata izleyici bunlardan bazılarıdır. Ayrıca, Chromium geliştiricileri kendi geliştirmelerini ve düzeltmelerini WebKit upstream ile birleştirmek için ellerinden gelenin en iyisini yapacaklarını garanti ettiler.

Hızlı bir tarayıcı geliştirmek amacıyla geliştiriciler, açık kaynaklı bileşenleri kullanmaya karar verdiler. Web sayfalarını görüntülemek için motor olarak Ücretsiz WebKit seçildi. Bir dizi başka avantaja sahipken aynı zamanda gerekli oluşturma hızını sağladı. JavaScript motoru biraz daha karmaşıktı.

2008 tarihinde mevcut olan tüm motorlar ya gerekli performansı sağlamadı ya da kapalı lisanslar altında dağıtıldı. Bu nedenle Google mühendisleri, Chromium’un web tarayıcısını başlattığında en hızlı JavaScript tarayıcılarından biri olmasını sağlayan sıfırdan hızlı, yüksek performanslı bir V8 motoru yazdı. 2009’un sonunda, Chromium’un test yapılarında, dinamik içeriği işlerken donanım hızlandırma uygulamasına yönelik çalışmalar başladı. Çalışmanın sonucu olarak, bir GPU kullanarak dinamik 2D (Canvas) ve 3D içeriği (WebGL) işlerken en yüksek performansı sağlayan donanım hızlandırmayı etkinleştirmenin zaten mümkün olduğu Chromium’un 7. sürümünde ortaya çıktı.

Sayfalara erişimi hızlandırmak için, DNS ön okuma teknolojisi ve sayfa ön işleme kullanılır. 7 Aralık 2010’da Google, yeni bir kod derleme çerçevesi geliştiren yeni bir V8 geliştirme turunu duyurdu. Crankshaft adı verilen yeni teknoloji, tüm rakip motorları atlayarak (%109 düzeyinde) büyük performans kazanımları sağladı.

Nisan 2013’te, Chromium ve Chrome tarayıcılarının yanı sıra Chrome OS’nin bir WebKit çatalı olan yeni açık kaynaklı Blink motoruna geçtiği duyuruldu. Bu çözümün ilk amacı, motorun iç mimarisini geliştirmek ve kaynak kodunun miktarını azaltmaktı. 

Chromium ve Güvenlik

Chromium’un yaratıcılarının en güvenli tarayıcıyı oluşturma istekleri doğrultusunda, geliştiriciler, tarayıcıyı korumak için yeni özelliklerin kullanılmasına büyük önem veriyorlar. Chromium’da güvenliği sağlamak için, istismar edilen güvenlik açığı aracılığıyla bir kullanıcının bilgisayarına yapılan saldırının kapsamını sınırlandırmayı mümkün kılan bir korumalı alan modeli seçilmiştir.

Google araştırmacıları, tehditlerin yaklaşık %70’inin güvenilmeyen içerikle etkileşime giren bir görüntüleme motorunda “çalıştığı” sonucuna varmıştır. Geliştiricilerin tüm motor çalışmasını sandbox’a aktarmasının nedeni budur. Çoğu Linux işletim sisteminde bu mod tarayıcıda etkinleştirilmiştir, ancak Slackware dağıtımının bazı resmi olmayan Chromium yapıları korumalı alan modunu kapatmaya zorlar.

Ancak, Google tarafından resmi olarak desteklenen Linux sistemlerinde, sürüm 23’ten başlayarak Chromium, seccomp-bpf filtreleri gibi ek bileşenleri kullanmak için çekirdek yeteneklerini kullanır ve bu, bir saldırganın belirli çekirdek çağrılarını kullanma potansiyelini önemli ölçüde sınırlayabilir. 

Chromium, XSS saldırılarına karşı etkili koruma sağlamaz, ancak Chromium’un yalnızca HTTP içeren tanımlama bilgilerini desteklemesi nedeniyle, siteler arası komut dosyası oluşturma tehlikesi önemli ölçüde azalır.

Sürüm 7’deki deneysel özellikler listesinde tanıtılan XSS Auditor özelliği de aktif olarak test edilmektedir. Bu bileşen, siteler arası komut dosyası korumasını önemli ölçüde geliştirir. Chromium’un sürüm 4’ünde ilk kez XSS Auditor kullanıldı, ancak sürüm 4.1’deki sayısız hata ve performans düşüşü nedeniyle işlev devre dışı bırakıldı.

Geliştiriciler problemi performans ve kararlılıkla çözmeyi başardılar, ancak işlev hala deneyseldir, çünkü tüm siteler onunla çalışamaz. Ayrıca Chromium’un 7. sürümünde, bir deney olarak, eklentiler üzerinden denetim imkanı ortaya çıkmıştır.

Tarayıcı, modülün hata düzeltmeleri içeren güncellenmiş bir sürümü yayınlanana kadar düzeltilmemiş güvenlik açıklarına sahip eklentilerin devre dışı bırakılmasını önerebildi, işlev sonunda tarayıcının sürüm 10’da kullanılabilir hale geldi.

Gizli kullanıcı bilgileriyle çalışırken kriptografik güvenliği sağlamak için Chromium, SSL 3.0 ve TLS 1.0 şifreleme protokollerine uygun olarak paketlenebilen güvenli bir veri aktarım protokolü (HTTPS) ile çalışma yeteneği sağlar. Ek koruma için Chromium, zorunlu modda sitelerle güvenli bağlantılar kurmaya izin veren deneysel açık protokol HSTS’yi kullanabilir. Kullanıcı bazı güvenlik ayarlarını kendisi ayarlayabilir.

Chromium, kimlik avına ve kötü amaçlı yazılımlara karşı koruma sağlayan yerleşik bir Güvenli Tarama bileşenine sahiptir. Chromium, ilk başlatıldığında ilk beş dakika içinde kötü amaçlı yazılımları ve sahte web sitesi tanımlarını indirir ve ardından Google’a herhangi bir kişisel bilgi göndermeden her 30 dakikada bir güncellenir.

Bileşenin kendisi tarayıcı ayarlarında devre dışı bırakılabilir. Ayrıca Chromium, web sayfalarının içeriğinin esnek bir şekilde yapılandırılmasına izin verir: Eklentilerin başlatılması, JavaScript ve tanımlama bilgilerinin kullanılması için protokolleri düzenleme ve ayrıca gizli verileri belirli bir süre için temizleme vs.

Diğer güvenlik mekanizmaları şunları içerir: Origin başlık HTML5 spesifikasyonu, geçersiz site isteklerini engelleyerek siteler arası istek sahteciliği (CSRF) koruması sağlar. Chromium, tarayıcıyı tıklama korsanlığına karşı koruyan X-Frame-Options API’yi ve tarayıcıya MIME’ye karşı koruma sağlayan X-Content-Type-Options API’yi destekler.

Chromium, ziyaret ve indirme geçmişinin günlüklere kaydedilmediği ve tarayıcı kapatıldıktan sonra çerezlerin silindiği “gizli modu” destekler. Aynı zamanda Google, parasal ödüller karşılığında kullanıcıları, tarayıcıdaki güvenlik açıklarını geliştiricilere kendileri hakkında bildirmeye teşvik eder.

Chromium ve Güvenilirlik – Avantajlar

Kararlılığı artırmak için Chromium için çok işlemli bir mimari seçildi. Tarayıcı, işleme motoru, uzantılar, eklentiler ayrı işlemlerde çalışır. Böylece, örneğin bir uzantının arızalanması durumunda, tarayıcı her zamanki gibi çalışmaya devam edecek ve sizden uzantıyı yeniden başlatmanızı isteyecektir. Çoklu işlem mimarisinin kararlılığın yanı sıra bir dizi başka avantajı da vardır. 

1- Bunlardan birisi, bileşenlerden biri kapatıldığında belleği anında boşaltma yeteneğidir. Özellikle, bir sekme kapatıldığında, bir sekmeyi kapatırken hafızayı temizlemenin biraz daha uzun sürdüğü tek işlemli bir mimari kullanan tarayıcıların aksine, onun tarafından tüketilen bellek anında serbest bırakılacaktır.

2- Bir diğeri, işletim sistemi ile aktif etkileşimdir. Çok sayıda sekme kullanırken, kullanıcının ihtiyaç duymasına rağmen sekmelerin çoğu boşta kalabilir. İşletim sistemi ile etkileşimde bulunan Chromium, sistemi kullanılmayan bir sekmeyi küçültülmüş bir uygulama olarak görmeye zorlayarak bellek tüketimini azaltır.

3- Çalışan her bileşene hangi kaynakların ve hangi miktarda tahsis edildiğini anlama yeteneği de bir diğer avantajıdır. Kullanıcının her işlemi doğru bir şekilde anlaması için Chromium’un kendi görev yöneticisi ve bellek istatistikleri aracı vardır.

Ancak aynı zamanda, bu mimarinin önemli bir dezavantajı vardır: Daha büyük bir toplam bellek tüketimi olarak ifade edilebilir.

Chromium Dosya Türü Desteği

Tarayıcı, grafik görüntüleri JPEG (Libjpeg aracılığıyla), PNG (Libpng aracılığıyla), GIF vb. için destek sağlar. Alternatif bir grafik biçimi olarak Chromium, JPEG’e kıyasla daha küçük bir boyutta daha iyi kalite sağlayan, Google tarafından geliştirilmiş WebP biçimini destekler. Ses ve video formatları desteği, yalnızca Ogv, Ogg ve WebM’nin ücretsiz formatlarıyla sınırlıdır.

Geliştiriciler İçin Genişletebilirlik

Yerel API’leri kullanan Chromium uzantıları, yer imleri ile etkileşime girerek onları oluşturma ve üzerlerinde çeşitli eylemler gerçekleştirme olanağı sağlar; içerik menüsü, içeriğini düzenlemeye izin verir; sekmeler, onları sıralamanıza, değiştirmenize ve diğer bazı işlemleri gerçekleştirmenize olanak tanır. Üçüncü taraf API’lerinden DOM, HTML5 API’leri, WebKit API vd. ile çalışmak mümkündür.

Ayrıca Chromium için, sistem ve tarayıcı arasında veri alışverişi yapmak için JavaScript aracılığıyla yerel ikili uzantı kodunu çağırmanıza olanak tanıyan tarayıcılar arası bir NPAPI modülü kullanabilirsiniz. Bu API ile yazılan uzantıları kullanmanın en büyük dezavantajı güvensizliktir. Uzantılar, tarayıcıyla aynı izinleri alır ve uzantıdaki bir güvenlik açığı yoluyla bir saldırgan sisteme zarar verebilir. Geliştirilen uzantılar, kontrol sonrası resmi uzantı galerisine yüklenebilir.

Tüm uzantılar, çoğu arşiv açma programı (7-Zip, WinRAR vs.) tarafından açılabilen özel olarak oluşturulmuş bir ZIP dosyası olan crx biçiminde saklanır. 19 Ağustos 2010’dan itibaren, güncellenen güvenlik politikaları, geliştiricilerin dizinde uzantıları yayınlamaya başlamak için 5 ABD doları ücret ödemesini gerektirmektedir.

Chromium uzantıları, Omaha protokolünü kullanarak kendilerini güncelleyebilir. Chromium, tarayıcının yeteneklerini büyük ölçüde genişleten Greasemonkey komut dosyası için yerleşik desteğe sahiptir.

Eklentiler ve Web Mağazası 

Chromium, web tarayıcınızın yeteneklerini artıran eklentileri tarayıcınıza bağlamanıza olanak tanır. Windows platformundaki standart teslimatta, tarayıcıyla birlikte şunlar vardır: Varsayılan Eklenti – üçüncü taraf eklentilere bağlanma yeteneği sağlar. GPU Eklentisi – Pepper 3D GPU oluşturma özelliğini takar. Native Client, bir sanal alanda yerel kod uygulamalarını çalıştırmanıza izin veren bir eklenti bileşenidir. Eklentiler, çok işlemcili mimariye göre ayrı işlemlerde başlatılır, bu nedenle tarayıcının işleyişini kesintiye uğratamazlar.

19 Mayıs 2010’da, resmi Chromium blogu, uygulamaları yayınlama olanağı sağlayacak olan Chrome Web Mağazası’nı duyurdu. Uygulamalar, uzantılar gibi etkileşimli web siteleridir, ancak temel fark, uygulamaların satılabilmesidir. Bu şekilde Google, gelişmelerinden yararlanmak isteyen büyük oyuncuları çekmeyi ummaktadır.

Açıklanan uygulamalar arasında bir grafik editörü ve bir dizi oyun vardı. 7 Aralık 2010’da, Chrome Etkinliğinde, Chromium tarayıcısının ve Google Chrome’un geliştiricileri, web uygulamalarını, uzantıları ve temaları yükleyebileceğiniz Chrome Web Mağazası’nın lansmanını duyurmuştu. Uygulama geliştirme, uzantı geliştirme ile yaklaşık olarak aynı kapsama sahiptir, ancak yüklü uygulamaları tarayıcı dışında çalıştırmak gibi ek imkanlar da vardır.

Senkronizasyon

Bir Google hesabı aracılığıyla, Google Chrome tarayıcısı (ve sürüm 5’ten daha yüksek bir çekirdeğe sahip diğer Chromium tabanlı tarayıcılar), web uygulamaları, otomatik tamamlama formları (kredi kartı verileri hariç), yer imleri, uzantılar, tarayıcı ayarları vb. dahil olmak üzere senkronizasyon yapabilir. 

Bir bütün olarak tarayıcı, rakiplerine kıyasla daha yüksek bir hıza dikkat çeken uzmanlar tarafından olumlu bir şekilde algılanır ve ayrıca web uygulamaları, minimalist bir arayüz, kullanışlı sekmeli çalışma ve diğer bazı avantajlara sahiptir.

Ana Chromium dalı (Mevcut Ürün, Beta ve Geliştirme kanallarının dışında) Google Chrome’un alfa sürümü olarak kabul edilebilir, yeni özelliklerin ve işlevlerin “sıcak gelişme” tanıtımı için kullanılır. Bu, genel kullanıcılar için bir tarayıcı kullanımı olarak tavsiye edilmez, ancak Joli OS gibi bazı işletim sistemlerinde Chromium varsayılan tarayıcıdır.

Windows’ta Chromium’u iki güncelleme kanalı üzerinden güncellemenizi sağlayan bir dizi üçüncü taraf programı vardır. Kararlı bir Chromium kanalı kullanmak, tarayıcı hatalarını ve çökmeleri önler. Chromium kod tabanı, ana akıma kıyasla bir dizi özelliğe sahip bir dizi alternatif web tarayıcısı için temel oluşturmuştur.

Bir örnek, sürüm 15’ten beri Blink motorunu kullanan (daha önce tescilli Presto kullanıyordu) Opera tarayıcısıdır. Ayrıca, Chromium temelinde, birçok İnternet şirketi kendi İnternet hizmetleriyle entegre tarayıcılar yayınlar: Yandex Browser gibi.

En İyi Chromium Tabanlı Tarayıcılar

Chromium’u, geliştiricilerin temelini kendi tarayıcılarını oluşturmak için kullandıkları açık kaynaklı bir proje olarak tartışmış olsak da, Chromium’un kendisi bir tarayıcıdır. Çok basit bir arayüze sahip olmasına rağmen, Chromium tarayıcısı oldukça hızlıdır. 

1- Google Chrome, en popüler Chromium tabanlı tarayıcıdır. Ancak zamanla açık kaynaklı yazılımdan uzaklaştılar. Fakat, Google Chrome’un temeli Chromium platformu üzerine inşa edilmiştir. 

2- Microsoft Edge, Microsoft’un Internet Explorer’ının önemli bir gelişmiş versiyonudur, ancak henüz Chrome veya Firefox ile karşılaştırıldığında popülerlik kazanmamıştır. 

3- Iron Browser, Google Chrome’un biraz basitleştirilmiş bir sürümüdür, ancak yeterince güçlüdür ve verilerinizi takip etmez.

4- Epic Browser, oturum başına ortalama 600+ izleme girişimini durdurduğunu iddia ediyor. 

5- Colibri, Firefox veya Chrome gibi başka bir web tarayıcısı değil, tamamen farklı bir tarama deneyimi. Birden çok sekmeye göz atabilirsiniz, ancak web sayfası segmentlere ayrılabilir. Böyle bir yapının ardındaki amaç, tarayıcıyı ultra hızlı tutmaktır.

6- Blisk, Chromium’a dayandığından güçlüdür, ancak gerçek güç, geliştirme için gerekli araçların tarayıcının kendisiyle entegre edilmesinde yatmaktadır. 

7- Brave, hızlıdır, güvenilirdir ve verilerinizin izlenmesini engeller. Güvenilirliğinin ardındaki sebep, Mozilla’nın eski CEO’larından biri tarafından kurulmuş ve işini doğru bilen bir geliştirici ekibi tarafından geliştirilmiş olmasıdır.

8- Vivaldi, Opera’nın kurucu ortaklarından birine ait bir şirket tarafından geliştirilmiş, mükemmel bir şekilde tasarlanmış estetik bir tarayıcıdır. 

9- Opera, Chromium’un avantajına ve ücretsiz VPN gibi ek özelliklere sahiptir. Tarayıcı hem hızlı hem de güvenilirdir. Nadiren çöküyor. Opera kesinlikle en popüler tarayıcılardan daha iyi bir deneyimdir.

Sosyal Medyada Paylaş

SEO ve dijital gelişmeler hakkında makaleler, derlemeler, çeviriler, listeler, incelemeler, analizler...

Bunları da okumalısınız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir